ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΚΩΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ;
Η Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού είναι μία σοβαρή βλάβη που μπορεί να επηρεάσει τόσο την κίνηση όσο και την αισθητικότητα κάτω από το επίπεδο όπου έχει υποστεί βλάβη ο νωτιαίος μυελός.
Μπορεί επίσης να επηρεάσει σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως τη λειτουργία της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, την αναπνοή, τη σεξουαλική λειτουργία, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και άλλες λειτουργίες του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος.
Η βλάβη μπορεί να είναι τραυματική, όπως μετά από τροχαίο ατύχημα, πτώση, εργατικό ή αθλητικό ατύχημα και άλλον σοβαρό τραυματισμό, ή μη τραυματική, όπως σε αγγειακές, φλεγμονώδεις, λοιμώδεις, νεοπλασματικές ή άλλες παθήσεις που προσβάλλουν τον νωτιαίο μυελό.
Όταν η βλάβη αφορά τα θωρακικά, οσφυϊκά ή ιερά τμήματα του νωτιαίου μυελού, με διατήρηση της λειτουργίας των άνω άκρων, χρησιμοποιείται ο όρος παραπληγία.
Όταν η βλάβη αφορά την αυχενική μοίρα του νωτιαίου μυελού και επηρεάζει τη λειτουργία και των άνω άκρων, χρησιμοποιείται ο όρος τετραπληγία.
Η κλινική εικόνα εξαρτάται κυρίως από το νευρολογικό επίπεδο της βλάβης, τη βαρύτητά της και το εάν η κάκωση είναι πλήρης ή ατελής.
Το νευρολογικό επίπεδο της βλάβης του νωτιαίου μυελού προσδιορίζεται από τη νευρολογική εξέταση και δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκην με το ανατομικό επίπεδο της κάκωσης της σπονδυλικής στήλης.
Για τον λόγο αυτό, η εκτίμηση των λειτουργικών συνεπειών της κάκωσης και ο σχεδιασμός της Αποκατάστασης βασίζονται κυρίως στο νευρολογικό επίπεδο και στην πληρότητα της βλάβης και όχι μόνο στο ανατομικό επίπεδο της κάκωσης της σπονδυλικής στήλης.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΙ ΑΤΕΛΗΣ ΚΑΚΩΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ;
Η νευρολογική κατάσταση αξιολογείται σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ISNCSCI – International Standards for Neurological Classification of Spinal Cord Injury και την ASIA Impairment Scale (AIS).
Με την εξέταση αυτή αξιολογούνται συστηματικά η κινητική και η αισθητική λειτουργία, προσδιορίζεται το νευρολογικό επίπεδο της βλάβης και ταξινομείται η βαρύτητά της.
Η διάκριση μεταξύ πλήρους και ατελούς κάκωσης βασίζεται ειδικά στο εάν διατηρείται αισθητική ή κινητική λειτουργία στα κατώτερα ιερά τμήματα Ι4–Ι5, δηλαδή εάν υπάρχει sacral sparing.
Η κάκωση χαρακτηρίζεται ως πλήρης – AIS A όταν δεν διατηρείται αισθητική ή κινητική λειτουργία στα ιερά τμήματα Ι4–Ι5.
Στις ατελείς κακώσεις, η AIS B αντιστοιχεί σε αισθητικά ατελή βλάβη, ενώ οι AIS C και AIS D σε κινητικά ατελείς βλάβες διαφορετικής βαρύτητας.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική για την ακριβή περιγραφή της νευρολογικής βλάβης, την παρακολούθηση της εξέλιξής της και την εκτίμηση των λειτουργικών δυνατοτήτων του ασθενούς.
ΠΟΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ Η ΚΑΚΩΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ;
Η βλάβη του νωτιαίου μυελού μπορεί να προκαλέσει:
- μυϊκή αδυναμία ή παράλυση,
- μούδιασμα ή απώλεια της αισθητικότητας,
- σπαστικότητα,
- νευροπαθητικό ή μυοσκελετικό πόνο,
- δυσκολία στην ισορροπία, την ορθοστάτηση και τη βάδιση,
- διαταραχές της λειτουργίας των άνω άκρων και των χεριών σε αυχενικές κακώσεις,
- διαταραχές της αναπνοής και του αποτελεσματικού βήχα, ιδιαίτερα στις υψηλές αυχενικές κακώσεις,
- διαταραχές της κατάποσης, ιδιαίτερα σε αυχενικές κακώσεις και σε ασθενείς που χρειάστηκαν διασωλήνωση, τραχειοστομία ή χειρουργική επέμβαση στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης,
- διαταραχές της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης και του εντέρου,
- διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας,
- ορθοστατική υπόταση και άλλες διαταραχές της αρτηριακής πίεσης,
- διαταραχές της εφίδρωσης και της ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος.
Σε κακώσεις με νευρολογικό επίπεδο Θ6 ή υψηλότερα μπορεί επίσης να εμφανιστεί Αυτόνομη Δυσρεφλεξία, μία αιφνίδια και δυνητικά επικίνδυνη διαταραχή του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος, που χαρακτηρίζεται κυρίως από σημαντική αύξηση της αρτηριακής πίεσης και απαιτεί άμεση αναγνώριση και αντιμετώπιση.
Η παρατεταμένη ακινησία και η μειωμένη αισθητικότητα αυξάνουν επιπλέον τον κίνδυνο για κατακλίσεις, ουρολοιμώξεις, αναπνευστικές λοιμώξεις, εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, συγκάμψεις, απώλεια οστικής μάζας και κατάγματα.
ΟΣΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
Μετά από Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού μπορεί να εμφανισθεί σημαντική απώλεια οστικής μάζας κάτω από το επίπεδο της βλάβης, ιδιαίτερα στα κάτω άκρα, με αύξηση του κινδύνου καταγμάτων. Η οστική υγεία αξιολογείται με βάση το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου και, όταν ενδείκνυται, με κατάλληλο εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο. Η πρόληψη και η αντιμετώπιση εξατομικεύονται ανάλογα με τα ευρήματα και τον κίνδυνο κατάγματος.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ;
Η Αποκατάσταση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής αντιμετώπισης της Κάκωσης του Νωτιαίου Μυελού και πρέπει να αρχίζει έγκαιρα, μόλις το επιτρέπει η γενική κατάσταση του ασθενούς.
Αποκατάσταση δεν σημαίνει μόνο προσπάθεια επανάκτησης της βάδισης.
Περιλαμβάνει τη συνολική αντιμετώπιση των συνεπειών της βλάβης, την πρόληψη των επιπλοκών, την αξιοποίηση των λειτουργιών που διατηρούνται και την εκπαίδευση του ασθενούς, ώστε να αποκτήσει τον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό αυτονομίας.
Οι θεραπευτικοί στόχοι είναι διαφορετικοί για κάθε ασθενή και καθορίζονται από το νευρολογικό επίπεδο και την έκταση της βλάβης, την ταξινόμηση AIS, τις λειτουργίες που διατηρούνται, τη γενική κατάσταση και τις ανάγκες της καθημερινής ζωής.
Για έναν ασθενή κύριος στόχος μπορεί να είναι η επανάκτηση ή βελτίωση της βάδισης. Για άλλον μπορεί να είναι η ανεξάρτητη μετακίνηση με αμαξίδιο, οι ασφαλείς μεταφορές, η αυτοϋπηρέτηση, η λειτουργία των άνω άκρων και των χεριών, η επιστροφή στο σπίτι ή στην εργασία.
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΚΩΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ;
Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ, η Διεπιστημονική Ομάδα Αποκατάστασης αξιολογεί συστηματικά τη νευρολογική και λειτουργική κατάσταση κάθε ασθενούς και καταρτίζει εξατομικευμένο πρόγραμμα Αποκατάστασης, με συγκεκριμένους και μετρήσιμους θεραπευτικούς στόχους και συστηματική επανεκτίμηση της πορείας.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει το νευρολογικό επίπεδο και την ταξινόμηση AIS, τη μυϊκή δύναμη, την αισθητικότητα, τη σπαστικότητα, τον πόνο, το εύρος κίνησης, την αναπνευστική και αυτόνομη λειτουργία, την ισορροπία, τις μετακινήσεις, την ορθοστάτηση και τη βάδιση, τη λειτουργία των άνω άκρων και των χεριών, καθώς και την ικανότητα εκτέλεσης των δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής.
Η λειτουργική πορεία μπορεί να καταγράφεται με ειδικές κλίμακες για την Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού, όπως η Spinal Cord Independence Measure – SCIM III, η οποία αξιολογεί την αυτοϋπηρέτηση, την αναπνοή και τη διαχείριση των σφιγκτήρων, καθώς και την κινητικότητα.
Σε ασθενείς που επανεκπαιδεύονται στη βάδιση μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται η Walking Index for Spinal Cord Injury – WISCI II, μαζί με αντικειμενικές δοκιμασίες βάδισης, ώστε η λειτουργική εξέλιξη να καταγράφεται με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
- φυσικοθεραπεία,
- εργοθεραπεία και εκπαίδευση στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής,
- μυϊκή ενδυνάμωση και ασκήσεις για τη βελτίωση της αντοχής,
- εκπαίδευση στις μετακινήσεις και στις μεταφορές,
- εκπαίδευση στην ορθοστάτηση και, όπου είναι εφικτό, στη βάδιση,
- εκπαίδευση της λειτουργίας των άνω άκρων και των χεριών,
- ειδική κινησιοθεραπεία στη θεραπευτική πισίνα,
- αντιμετώπιση της σπαστικότητας και του πόνου,
- εκπαίδευση στη χρήση αμαξιδίου και άλλων βοηθημάτων,
- διαιτολογική αξιολόγηση και παρακολούθηση,
- ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς και της οικογένειάς του,
- αξιολόγηση και αντιμετώπιση των διαταραχών της σεξουαλικής λειτουργίας,
- ενημέρωση, εκπαίδευση και καθοδήγηση του ασθενούς και της οικογένειάς του για την πορεία της ανάρρωσης και την ασφαλή διαχείριση των λειτουργικών δυσκολιών.
Στους νοσηλευόμενους ασθενείς εφαρμόζεται, από την εισαγωγή τους, αναπνευστική φυσικοθεραπεία, με στόχο τη διατήρηση και βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας, την καλύτερη έκπτυξη των πνευμόνων και τη διευκόλυνση της κινητοποίησης και της απομάκρυνσης των βρογχικών εκκρίσεων.
Όταν υπάρχει διαταραχή της κατάποσης, πραγματοποιείται εξειδικευμένη αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση.
Στη Μονάδα Δυσφαγίας της ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ, όταν υπάρχει κλινική ένδειξη, πραγματοποιείται Ενδοσκοπική Αξιολόγηση της Κατάποσης – FEES (Flexible Endoscopic Evaluation of Swallowing).
Η εξέταση πραγματοποιείται με λεπτό, εύκαμπτο ενδοσκόπιο, το οποίο εισάγεται από τη μύτη και επιτρέπει την άμεση αξιολόγηση της λειτουργίας της κατάποσης, της διαχείρισης των εκκρίσεων και της προστασίας των αεραγωγών.
Με τον τρόπο αυτό αξιολογούνται η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της κατάποσης και τα ευρήματα αξιοποιούνται για τον εξατομικευμένο σχεδιασμό της θεραπείας, της σίτισης και της ενυδάτωσης.
Παράλληλα παρέχεται, όταν χρειάζεται, διαιτολογική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ώστε να εξασφαλίζονται κατά το δυνατόν επαρκής και ασφαλής σίτιση και ενυδάτωση.
ΕΙΔΙΚΗ ΚΙΝΗΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΙΣΙΝΑ
Η ειδική κινησιοθεραπεία στη θεραπευτική πισίνα, όταν η γενική κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει, αξιοποιεί την άνωση και τις άλλες φυσικές ιδιότητες του νερού ώστε να διευκολύνει την κίνηση με μικρότερη φόρτιση.
Μπορεί να χρησιμοποιείται για κινητοποίηση, ενδυνάμωση, έλεγχο του κορμού και της ισορροπίας και, σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, για λειτουργική εκπαίδευση της ορθοστάτησης και της βάδισης.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Η σπαστικότητα μετά από Κάκωση Νωτιαίου Μυελού αντιμετωπίζεται όταν προκαλεί πόνο, περιορίζει την κίνηση και τη λειτουργικότητα, δυσχεραίνει τη φροντίδα ή συμβάλλει στην ανάπτυξη συγκάμψεων και παραμορφώσεων.
Η σπαστικότητα αξιολογείται πάντοτε σε σχέση με τη λειτουργικότητα του ασθενούς και τους συγκεκριμένους θεραπευτικούς στόχους.
Η αντιμετώπισή της περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, σωστή τοποθέτηση και κινητοποίηση, χρήση βοηθημάτων και ορθώσεων, ειδική κινησιοθεραπεία στη θεραπευτική πισίνα και φαρμακευτική αγωγή.
Σε επιλεγμένους ασθενείς με εστιακή σπαστικότητα πραγματοποιείται έγχυση βοτουλινικής τοξίνης τύπου Α υπό ηλεκτρομυογραφική καθοδήγηση, ως μέρος του συνολικού προγράμματος Αποκατάστασης.
Ακολουθεί, ανάλογα με τις ανάγκες και τους θεραπευτικούς στόχους, φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία και, όταν ενδείκνυται, χρήση κατάλληλων βοηθημάτων και ορθώσεων.
ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς χρησιμοποιείται σύγχρονη ρομποτική τεχνολογία Αποκατάστασης.
Ο ρομποτικός εξωσκελετός μπορεί να επιτρέπει ελεγχόμενη και επαναλαμβανόμενη ορθοστάτηση και βάδιση, με τον βαθμό υποβοήθησης να προσαρμόζεται στη νευρολογική και λειτουργική κατάσταση του ασθενούς.
Σε ατελείς κακώσεις, όπου διατηρείται επαρκής κινητική λειτουργία, μπορεί να χρησιμοποιείται στο πλαίσιο της επανεκπαίδευσης της βάδισης.
Σε ασθενείς με σοβαρότερη ή πλήρη κινητική βλάβη, οι στόχοι μπορεί να αφορούν κυρίως την ορθοστάτηση, την επαναλαμβανόμενη βάδιση με υποβοήθηση, τη σωματική άσκηση και τη μείωση του χρόνου συνεχούς καθιστικής θέσης και όχι κατ’ ανάγκη την ανεξάρτητη βάδιση.
Σε αυχενικές κακώσεις με λειτουργικό έλλειμμα των άνω άκρων και των χεριών, μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται ρομποτική επανεκπαίδευση του άνω άκρου και της άκρας χειρός, ανάλογα με τις δυνατότητες και τους συγκεκριμένους λειτουργικούς στόχους.
Η ρομποτική τεχνολογία χρησιμοποιείται συμπληρωματικά και δεν υποκαθιστά την ενεργητική θεραπευτική άσκηση.
ΝΕΥΡΟΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ navigated rTMS
Σε επιλεγμένους ασθενείς με ατελή Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού, ο επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός διερευνάται ως συμπληρωματική παρέμβαση για τη βελτίωση της κινητικής λειτουργίας.
Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ η εφαρμογή πραγματοποιείται με νευροπλοήγηση – navigated rTMS – για ακριβή και εξατομικευμένο προσδιορισμό της περιοχής-στόχου.
Η μέθοδος αυτή παραμένει συμπληρωματική και υπό διερεύνηση και δεν αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία της ίδιας της Κάκωσης του Νωτιαίου Μυελού ούτε υποκαθιστά το οργανωμένο πρόγραμμα Αποκατάστασης.
ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ
Σε ασθενείς με τετραπληγία ή σημαντικό περιορισμό της κινητικότητας, η Αποκατάσταση και η πρόληψη των επιπλοκών αρχίζουν έγκαιρα, μόλις το επιτρέπει η ιατρική κατάσταση του ασθενούς, ακόμη και πριν είναι ο ασθενής σε θέση να σηκωθεί από το κρεβάτι.
Στην Κλειστή Νοσηλεία της ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ χρησιμοποιούνται προηγμένες θεραπευτικές κλίνες, οι οποίες επιτρέπουν ελεγχόμενες και προγραμματισμένες αλλαγές θέσης, εναλλασσόμενη πλάγια περιστροφή, ειδική διαχείριση των πιέσεων που ασκούνται στο σώμα, θέση πλήρους καθίσματος και, όταν ενδείκνυται, σταδιακή μετάβαση σε περισσότερο όρθια θέση.
Οι συγκεκριμένες λειτουργίες συμβάλλουν επιπλέον τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση των κατακλίσεων.
Διαθέτουν επίσης λειτουργίες επίκρουσης και δόνησης, οι οποίες μπορούν, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, να εντάσσονται στην αναπνευστική φροντίδα του ασθενούς.
Οι δυνατότητες αυτές χρησιμοποιούνται ως μέρος της συνολικής ιατρικής, νοσηλευτικής και θεραπευτικής αντιμετώπισης και δεν υποκαθιστούν την ενεργητική κινητοποίηση και το οργανωμένο πρόγραμμα Αποκατάστασης.
Σε ασθενείς με μεγάλη κινητική εξάρτηση μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται ηλεκτροκίνητοι γερανοί μεταφοράς για ασφαλέστερη μετακίνηση από το κρεβάτι στο αμαξίδιο και στους χώρους θεραπείας.
ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ, ΕΝΤΕΡΟ, ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ασφαλή και συστηματική διαχείριση της νευρογενούς ουροδόχου κύστης και του εντέρου, στην πρόληψη ουρολοιμώξεων και άλλων επιπλοκών, καθώς και στην εκπαίδευση του ασθενούς ώστε να μπορεί, στον βαθμό που είναι εφικτό, να συμμετέχει ενεργά στη μακροχρόνια φροντίδα του.
Η νευρο-ουρολογική εκτίμηση περιλαμβάνει ημερολόγιο ούρησης, γενική εξέταση ούρων, εργαστηριακό έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας, μέτρηση του υπολείμματος ούρων μετά την ούρηση, υπερηχογραφικό έλεγχο του ουροποιητικού και ουροδυναμικό έλεγχο.
Στην Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού ο ουροδυναμικός έλεγχος έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή επιτρέπει την αντικειμενική εκτίμηση της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης και συμβάλλει στον καθορισμό της κατάλληλης αντιμετώπισης και στην προστασία του ουροποιητικού συστήματος.
Πραγματοποιείται όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά την κρίσιμη οξεία φάση της κάκωσης, κατά κανόνα μέσα στους πρώτους τρεις μήνες, και στη συνέχεια επαναλαμβάνεται ανάλογα με τα ευρήματα, τον κίνδυνο επιπλοκών από το ουροποιητικό και την πορεία του ασθενούς.
Η πρόληψη των κατακλίσεων περιλαμβάνει συστηματικό έλεγχο του δέρματος, σωστή τοποθέτηση του σώματος και τακτικές αλλαγές θέσης, επιλογή κατάλληλου στρώματος, καθίσματος, αμαξιδίου και μαξιλαριού, καθώς και εκπαίδευση στην αποφόρτιση των σημείων που δέχονται πίεση.
Σε ασθενείς με κίνδυνο Αυτόνομης Δυσρεφλεξίας, ιδιαίτερη σημασία έχει η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειάς του στην αναγνώριση των συμπτωμάτων και στην ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης.
Σε ύποπτα συμπτώματα, πρέπει να μετράται αμέσως η αρτηριακή πίεση.
Συχνά εκλυτικά αίτια είναι η διάταση της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, προβλήματα του ουροκαθετήρα, καθώς και ερεθισμός ή πίεση στο δέρμα. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση του εκλυτικού αιτίου είναι ουσιώδης.
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Η Κάκωση του Νωτιαίου Μυελού μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική επιθυμία, την αισθητικότητα, τη στύση, την εκσπερμάτιση, τη λίπανση και τον οργασμό, καθώς και, σε ορισμένους ασθενείς, την αναπαραγωγική λειτουργία. Η σεξουαλική αποκατάσταση εξατομικεύεται ανάλογα με το νευρολογικό επίπεδο και τη βαρύτητα της κάκωσης, τις λειτουργικές δυνατότητες και τις επιθυμίες του ασθενούς και περιλαμβάνει ενημέρωση και πρακτική καθοδήγηση, αντιμετώπιση της σπαστικότητας, του πόνου και των διαταραχών της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, ψυχολογική υποστήριξη και, όταν χρειάζεται, ειδική ιατρική αντιμετώπιση.
Η συμμετοχή του/της συντρόφου μπορεί να είναι χρήσιμη, εφόσον το επιθυμεί ο/η ασθενής.
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ
Πριν από την επιστροφή στο σπίτι αξιολογούνται οι ανάγκες του ασθενούς και οι συνθήκες διαβίωσης και προτείνονται οι απαραίτητες προσαρμογές, τα κατάλληλα βοηθήματα και ο εξοπλισμός που απαιτείται για μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτονομία.
Η Αποκατάσταση μπορεί να παρέχεται με Κλειστή Νοσηλεία, Ημερήσια Νοσηλεία ή Κατ’ Οίκον Αποκατάσταση, ανάλογα με τη νευρολογική και λειτουργική κατάσταση και τις ανάγκες του ασθενούς.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΛΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ, η δημιουργική απασχόληση, η άθληση και η κοινωνική συμμετοχή συμπληρώνουν το πρόγραμμα Αποκατάστασης και προσαρμόζονται στο νευρολογικό επίπεδο, στις λειτουργικές δυνατότητες, στα ενδιαφέροντα και στους θεραπευτικούς στόχους κάθε ασθενούς.
Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν, ανάλογα με τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντα του κάθε ασθενούς, ζωγραφική, χειροτεχνία, μαγειρική, μουσικές και ομαδικές δραστηριότητες, προσαρμοσμένη άθληση και συμμετοχή σε πολιτιστικές και κοινωνικές δραστηριότητες εντός και εκτός της ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ.
Στόχος είναι η ενεργός συμμετοχή, η κοινωνική αλληλεπίδραση, η αξιοποίηση των λειτουργικών δυνατοτήτων και η επανένταξη στην καθημερινή και κοινωνική ζωή.
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ;
Στην ΑΝΑΠΛΑΣΗ, ο στόχος είναι κάθε ασθενής να αξιοποιήσει στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τις λειτουργικές του ικανότητες, να αποκτήσει τη μεγαλύτερη δυνατή αυτονομία και να επανενταχθεί ενεργά στην προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική και επαγγελματική του ζωή.

